En klant die je niet verstaat, is snel weg

Hoe belangrijk is de Friese identiteit? Dragen bedrijven die trots uit of proberen ze Nederlands over te komen?
Reportage van onze verslaggeefster Karin Sitalsing

GRONINGEN – Voor het Friese energiebedrijf Frivius uit Dokkum is het heel duidelijk. Het bedrijf is Fries, praat Fries en gedraagt zich Fries. En dat betekent niet simpelweg dat het alle bedrijfsvoering in het Fries doet, want er zijn ook Friezen die de taal niet spreken.

Behalve de taalkwestie is ook de instelling Fries, legt Oene van de Meulen, hoofd verkoop, uit. Dus: niet de traagheid en het onpersoonlijke karakter van de logge Hollandse bedrijven waar je soms een halfuur in de wacht zit, maar ouderwets snel iemand aan de lijn bij wie je je klachten kwijt kunt, in het Nederlands of in de memmetaal, zoals u wenst, sa’t jo wolle. Doe maar gewoon, het sûn boereferstân – gezond boerenverstand – spat van de site af.

Klopt, zegt Van der Meulen. ‘Kleinschaligheid, korte lijnen, dat is onze kracht. Ons uitgangspunt is dat we klanten behandelen zoals we zelf ook behandeld willen worden.’

Uitbreiding over de provinciegrens wordt zo wel lastiger. Het lijkt Van der Meulen niet te deren. ‘Het is niet onze bedoeling om heel groot te worden. En anders wordt het misschien tijd voor een Grovius of een Drenvius!’

Een idealist is Van der Meulen ook weer niet. ‘Winst is hier heus geen vies woord. Veel Friezen hebben van nature een aversie tegen de logheid van ‘Holland’, ze lossen het graag op hun eigen manier op. Wij spelen daar op in. Natuurlijk zeggen bozen tongen dat we op emoties inspelen om zieltjes te winnen. Ik denk dat ze gewoon jaloers zijn. En we hoeven het heus niet alleen van onze Friese identiteit te hebben. Een verkoper die perfect Fries spreekt, maar hiel onbeschoft is - daar doe je geen twee keer zaken mee.’

Het allerbelangrijkste is volgens Vander Meulen dat je oprecht bent. ‘Als je een toneelstukje gaat opvoeren, hebben mensen dat direct door. En dan pikken ze het niet.’

Sonnema is recht door zee, nuchter, stoer en open
Dat is ook de ervaring van Gelkje van Eunen, woordvoerster van Sonnema Berenburg in Bolsward. ‘De consument is heel kritisch, zeker als het om iets gaat wat zo emotioneel geladen is als een taal. Blijf gewoon wie je bent.’

Sonnema weegt per contact af in welke taal dat contact moet plaatsvinden, vertelt Van Eunen. Want een klant die jet niet verstaat – die houd je niet. ‘Het moet geen marketingtrucje zijn. Bij rondleidingen bijvoorbeeld vragen we altijd in welke taal de mensen willen worden rondgeleid.

In het geval van Sonnema, en ook bij Frivius, is het Fries een unique selling point geworden. ‘We worden elke dag overspoeld door prikkels. Een Fries reclamespotje of tekst valt dan op. Het is verfrissend, het schudt de mensen even wakker’, zegt Van Eunen.

Alweer jaren geleden, in 1998 haalde Sonnema de Gouden Loekie binnen met de spot die heel Nederland een Fries oneliner leerde: ‘It kin net’.

Van Eunen is nog steeds trots. De spreuk duikt nog steeds op op petjes en T-shirts. ‘De KLM heeft ons toestemming gevraagd om de spreuk te gebruiken bij een interne communicatiecursus. Dat is een leuke beloning.’

Ook bij Sonnema is het niet alleen de taal die het bedrijf Fries maakt, legt de woordvoerster uit. Sonnema is rechtdoorzee, nuchter, stoer en open, typisch Friese eigenschappen. Een dorpsfeest dat iets wil regelen in samenspraak met Sonnema krijgt net zo goed antwoord als een miljoenenevenement. ‘Geen frutsels, duidelijke taal en wat je doet is klasse. Dat zit in onze merk-identiteit. We krijgen momenteel veel reacties op onze nieuwe fles, die veel slanker is dan de vorige. De meeste reacties komen schriftelijk. Maar een oudere man die moeite heeft met een brief schrijven, kan gewoon bellen. En dan praten wij met hem.’

Wat helpt, is dat het Fries, Friesland en de Friezen, een heel positief image hebben. Dat is volgens Van Eunen gebleken uit onderzoeken en ze is er erg blij mee. ‘We hebben goud in handen. Veel mensen van buiten de provincie komen hier op vakantie en hebben mooie herinneringen aan de rust en de weidsheid. En iedereen weet hoe goed we hier kunnen feestvieren. Het is mooi om daar in mee te gaan. E dat kan nu eenmaal het beste in de taal fan it hert, de taal van het hart. Maar goed, ook andere talen moet je goed spreken. Je moet je wel professioneel opstellen. Anders houdt het op bij de provincie- of de landsgrens.

Bedrijven die niets met hun Fries-zijn doen – Van der Meulen en Van Eunen begrijpen het wel, maar ook weer niet. Het hangt ook wel een beetje van het product af, geeft Van Eunen toe. Douwe Egberts bijvoorbeeld, in Joure, buit de Friese roots helemaal niet uit. ‘Maar koffie is ook een streekproduct. Wij maken dat wel.’

Ach, zo lang je maar in jezelf gelooft, zegt Van Eunen. Als je je maar niet schaamt voor je Fries-zijn, zegt Van der Meulen. ‘Want dan mankeert er iets aan je gevoel voor eigenwaarde.’

Boarne: de Volkskrant, 22-01-2007

FFU: Sjoch ek by ‘Aktueel 2007’: Bedrijf moet Fries durven gebruiken, 12-01-2007 (A-LC) en Frivius krijgt ‘Fear yn ’e broek’ uitgereikt, 12 -01-2007 (A-FD).

<< Werom nei 'Poadium 2007'