Dilemma, 05-02-2007 (P-FD)ERIK BETTEN
Een jaar geleden begon ik met mijn cursus bij juf Martsje, en die heeft me in zeven maanden tijd heel aardig Fries leren spreken. Maar terwijl ik gaandeweg die cursus mijn schroom verloor en de taal ook buiten het leslokaal begon te gebruiken, ontdekte ik dat alleen een Afûk-cursus niet genoeg is om het Fries te leren zoals dat nu leeft.
Het eerste signaal kreeg ik toen ik over de telefoon iemand ons e-mailadres gaf: “Regio, aapke, frieschdagblad punt nl”, zei ik. Twee of drie collega’s keken geamuseerd op vanachter hun beeldschermen en eentje proefde het woord alsof het een exotische vrucht was. Aapke. Sindsdien zeg ik dus ook gewoon apesturtsje.
Maar bij sommige uitdrukkingen levert het verschil tussen de regel en de praktijk een waar dilemma op. Als iedereen ‘ik bin west’ zegt, moet je dan ‘ik ha west’ blijven zeggen? Als iedereen het over ‘gebeure’ heeft, toch voor ‘barre’ blijven kiezen? Het is veel gevraagd om een onvolledige beheersing van het Fries te combineren met een martelaarschap voor de zuiverheid van die taal.
Dus probeer ik zo goed en zo kwaad als dat gaat een middenweg te kiezen door goed naar het Fries in mijn omgeving te luisteren. En dat heeft zijn invloed. Laatst floepte ‘it falt my tsjin’ er zo uit, en tot mijn spijt zelfs een keer ‘gebeure’.
Ik ging bijna denken dat mijn Fries zo doorsnee gaat klinken dat ik, als ik hard mijn best doe, nauwelijks te onderscheiden ben van de echte Friezen op de redactie. Gelukkig zette een beller mij vorige week op dat punt weer met beide benen op de grond.
“Prate jo ek Frysk”, vroeg hij. “Jawol, hear!” verzekerde ik hem zo accentloos mogelijk, maar blijkbaar niet accentloos genoeg. “Nou dan doe ik het wel in het Nederlands.”
Boarne: Friesch Dagblad, 05-02-2007
FFU: Sjoch foar mear kollums fan Betten oer syn Afûk-kursus en syn Frysk learen by ‘Poadium 2006’: 30-10-2006, 16-10-2006, 02-10-2006, 11-09-2006, 04-09-2006, 21-08-2006, 10-08-2006, 07-08-2006, 24-07-2006, 26-06-2006, 03-04-2006, 20-03-2006, 06-03-2006, 20-02-2006 en by ‘Wytboek’, 07-02-2006 (Betten syn earste stikje oer ‘Friese les’).