De gemeenteraad van Dantumadeel besloot vorige week Friestalige plaatsnamen in te voeren. Alleen de ChristenUnie stemde tegen. Fractievoorzitter Dijksterhuis legt uit waarom.
RONALD DIJKSTERHUIS
fractievoorzitter ChristenUnie Dantumadeel
Dantumadeel wordt de vijfde gemeente die op plaatsnaamborden de Friese naam bovenaan zal zetten. De fracties van CDA, PvdA, FNP en SGP dienden daarover een voorstel in dat vorige week werd aangenomen.
Ook de inwoners van de dorpen in de gemeente Leeuwarden wordt momenteel gevraagd of zij hieraan behoefte hebben.
In de praktijk blijkt dat verfriezen van de komborden nogal wat zichtbare, maar ook verborgen kosten voor de gemeente met zich meebrengt. De zichtbare kosten zijn natuurlijk duidelijk: de bestaande borden worden weggehaald, en nieuwe, versgedrukte borden worden geplaatst.
Het spreiden van deze kosten door de borden pas te vervangen als ze aan vervanging toe zijn, is eigenlijk geen reële optie: de komborden staan vaak langer dan tien jaar en een dergelijke periode met verschillende borden in één dorp is niet wenselijk.
De verborgen kosten zijn echter vele malen groter. Als eerste dient de gemeentelijke basisadministratie aangepast te worden. De kosten hiervan kunnen oplopen tot enkele tienduizenden euro’s. Ook moet er betaald worden aan TNT Post voor de wijzigingen die dat bedrijf moet doorvoeren.
De grootste verborgen kostenpost is echter het aanpassen van de ANWB-bewegwijzering op de gemeentelijke en provinciale wegen. Navraag bij de ANWB leert dat gefaseerde aanpassing van de bewegwijzering wel mogelijke is, maar absoluut niet wenselijk in verband met de verkeersveiligheid: een dorpsnaam in verschillende talen op verschillende borden kan leiden tot aarzelend rijgedrag van bestuurder.
De kosten van de aanpassing van de ANWB-wijzers betaalt de ANWB uiteraard niet zelf. Deze zullen door de eigenaar van de weg gedragen moeten worden. Gemeente of provincie dus.
Voorstanders van het verfriezen van de komborden voeren veelal aan dat het fundamenteel is voor de Friese taal en cultuur. Dit wordt als argument gebracht, maar dat is het natuurlijk niet. Het is geen argument, maar een stelling. En een stelling dient onderbouwd te worden met argumenten. En dat gebeurt bij dit onderwerp weinig.
Is er bijvoorbeeld onderzoek waaruit blijkt dat mensen die in een dorp wonen met een Friestalig kombord, zich meer Fries voelen dan mensen die in een dorp wonen met een Nederlandstalig kombord?
Ik weet dat ik het risico neem om met pek en veren de provincie uitgerold te worden, maar ik vind het verfriezen vooral symboliek. Op zich kan symboliek natuurlijk wel een bepaalde waarde hebben, maar jet moet je afvragen of het vele geld wat daarmee gemoeid is niet veel beter besteed kan worden aan zaken dier er echt toe doen, ook op het gebied van de stimulering van de Friese taal en cultuur.
Vooral het onderwijs kan hier een grote tol in spelen. Maar wat dacht u van het stimuleren van jonge ouders om hun kinderen in [?] Friestalig op te voeden? Laten we eerlijk zijn: het levend houden van de Friese taal en cultuur begint bij de wil van jonge ouders. Dat is pas fundamenteel voor de taal.
Om mij hoor ik steeds vaker dat Friestalige ouders met hun kinderen Hollands praten. Onbegrijpelijk.
De energie van de Friese lobby en het geld van de gemeenten en provincie zouden er op gericht moeten zijn om daar verandering in te brengen. Dat is inderdaad veel moeilijker dan het verfriezen en vervangen van borden, maar het is wel veel meer waard en effectiever. En dat mag wat mij betreft ook wat kosten.
Boarne: Leeuwarder Courant, 30-04-2007
FFU: Sjoch ek by ‘Aktueel 2007’: Dantumadeel kiest Friese plaatsnamen, 25-04-2007 (A/WB-LC); Friese plaats- en straatnamen laten dorpen koud, 22-02-2007 (A-LC); Dantumadeel kiest Friese plaatsnamen, 21-02-2007 (A-LC); Liever Friese les dan Friese naamborden, 21-02-2007 (A-FD); CU: referendum over naamborden, 20-02-2007 (A/SB-LC); ‘Invoering van Friese namen kost bijna niets’ , 29-01-2007 (A-LC); Dantumadeel: Fries spreken, Nederlands lezen, 23-01-2007 (A-LC); Dantumadeel: meer Fries, 22-01-2007 (A-FD) en by ‘Poadium 2007’: Damwâld, 11-05-2007 (P-LC); Lokwinske Damwâld, 09-05-2007 (P-LC); Driesum straks eindelijk weer Driezum, 01-05-2007 (P-LC); Fries begint niet bij komborden, maar bij ouders, 30-04-2007 (P-LC).