Fryslân heeft nu ook zijn eigen geschiedeniscanon. Het canonboek, samengesteld door een ruim een jaar geleden samengestelde provinciale commissie van historici en onderwijskundigen, is op dinsdag 11 november [2008] aangeboden aan de Friese cultuurgedeputeerde Jannewytske de Vries. Het provinciaal bestuur ziet deze eigen canon als een stap op weg naar culturele autonomie. Het werkstuk kan in de scholen naast en als aanvulling op de landelijke geschiedeniscanon van Van Oostrom worden gebruikt.
De Friese canon bestaat uit 11 en 30 vensters. Die aantallen zijn een verwijzing naar de elf steden en dertig grietenijen, die Fryslân in het verleden telde. Tot die vensters behoren natuurlijk de te verwachten hoofdstukken over de terpen, de middeleeuwse Friese handel, Bonifatius, de Friese vrijheid, Grote Pier, Menno Simons, de universiteit van Franeker, Gysbert Japicx en Eise Eisinga.
Maar enigszins verrassend is wellicht de Oostfriese graaf Edzard Cirksena, die in deze canon de bouwer van een Friese staat wordt genoemd. Ook wellicht opmerkelijk zijn de vensters over Anna Maria van Schurman, Mata Hari, de rooms-katholieke priester Titus Brandsma. Uiteraard ontbreken ook de Elfstedentocht, Kneppelfreed, de Friese taal en Abe Lenstra niet. De canon krijgt een brede ondersteuning vanuit de Friese Staten, de onderwijsinspectie en wetenschappelijke en educatieve instituten in Fryslân. Omrop Fryslân brengt over elk canonvenster een educatieve clip uit, die ook in het onderwijs kan worden gebruikt. Een aanbeveling van de canoncommissie is dat het provinciaal bestuur een beurs moet instellen voor schrijvers die Friestalige jeugdboeken naar aanleiding van de vensters gaan schrijven.
Kerst Huisman
Boarne: Nieuwsbrief 63, Partij van het Noorden, 13 jan. 2009, s. 8
FFU: Sjoch foar it ta stân kommen fan de Fryske kanon ek ris by ús ‘Brieven útgien’ 2005 o/m 2007. Dêr binne ús aksjes oan te klikken om safier te kommen. Wy hawwe ek ús bêst dien om Huisman yn de kanonkommisje te krijen.