Friese werkgevers willen graag Friestalige mbo’ers, 08-01-2010 (A-FD) Friese werkgevers willen graag Friestalige mbo’ers, 08-01-2010 (A-FD) Erik Betten
Geen plaats voor Fries in het onderwijs
Leeuwarden - Als Friese werkgevers de keuze hebben, dan geven ze de voorkeur aan personeel op mbo-niveau dat Fries verstaat en spreekt. Dat is de uitkomst van een onderzoek door de provincie Fryslân, waaraan 5600 bedrijven hebben meegewerkt.
Op bijna 60 procent van de bedrijven in Fryslân wordt door de collega’s onderling (zeer) vaak Fries gesproken, blijkt uit de enquête. In de landbouw, de visserij en de bouw is Fries vrijwel overal de voertaal. In de horeca is het Nederlands nog dominant, daar spreken collega’s onderling maar in één op de drie gevallen Fries. Dat strookt met het beeld dat de beheersing van het Fries afneemt in de stedelijke gemeenten, waar de meeste horeca en de minste landbouw te vinden is.
Bij 58 procent van de bedrijven wordt het Fries (zeer) vaak gebruikt in het contact met de klant. Ook bij deze cijfers scoort het platteland veel hoger dan de stedelijke gebieden.
Alle bedrijven hebben de vraag gekregen of ze het een pluspunt vinden als het personeel het Fries beheerst. Ruim 80 procent vindt Fries verstaan een pluspunt, 50 procent vindt dat ook van Fries spreken. Voor personeel dat ook Fries kan lezen (15 procent) en schrijven (9 procent) is veel minder animo. Alleen in het onderwijs wordt hier meer waarde aan gehecht (55 procent respectievelijk 38 procent).
Toch blijkt bij het selectiebeleid de Friese taal maar zelden een grote rol te spelen. Maar in 8,3 procent van alle functies is Fries spreken een harde eis. Bij ruim 41 procent van de vacatures geeft het de doorslag als kandidaten verder gelijk geschikt zijn. Volgens onderzoeker Pauline Schuurman zijn die cijfers enigszins vertekend, omdat het in sommige sectoren of gebieden zo vanzelfsprekend is dat iemand Fries spreekt, dat het niet als eis wordt geformuleerd. Andere sectoren hebben zo’n tekort aan goed personeel dat ze taaleisen niet kunnen stellen.
Onderwijs
Vanuit het bedrijfsleven is er dus duidelijk belangstelling voor personeel op mbo-niveau dat het Fries beheerst. Toch gebeurt daar op het mbo zelf nog te weinig mee, werd gistermiddag op een bijeenkomst in het provinciehuis geconcludeerd. Fries spreken in de les mag. Fries schrijven in sommige gevallen ook, maar voor Friese les is moeilijk een plek te vinden in het door stages gedomineerde rooster.
Om toch een begin te maken met het benadrukken van de waarde van de Friese taal – ook als versterking van de positie van de mbo’ers op de eigen arbeidsmarkt - heeft de provincie een certificaat ontwikkeld. Niet als maatstaf van taalbeheersing, maar als bewijs dat de leerling zich heeft verdiept in de rol van de Friese taal in zijn eigen beleving, werkomgeving en carrière. Inclusief de sociale omgangsvormen die in een meertalige omgeving een rol moeten spelen: tolerantie, emancipatie en acceptatie. Gisteren kregen de leerlingen Auke-Jan Visser en Egbert Huizinga van het Friesland College de eerste exemplaren van dit certificaat uitgereikt.
Boarne: Friesch Dagblad, 08-01-2010, s. 11
FFU: It moat dus oars en folle better yn it mbû mei it Frysk as fak en fier-/ynstruksjetaal!!! Wat wy wolle mei it mbû stiet û.o. te lêzen yn ús Oanfalpslan Frysk (okt. 2008; par. 2.6, Middelber beropsûnderwiis, s. 27-30). Klik ris op: FFU-Oanfalsplan Frysk, 2de pr.291008.pdf om ús plan te iepenjen. Jo kinne ús dêrby helpe troch ús te stypjen of sels aktyf te wurden op dat mêd.