Wordt Leeuwarden verplicht Ljouwert?
LEEUWARDEN, 16-09-2010 – Samenvoeging van Leeuwarden met een groot deel van Boarnsterhim krijgt gevolgen voor het Friese taalbeleid in de stad. Deskundigen sluiten niet uit dat de plaatsnaam Leeuwarden volgens de regels van de Europese Unie [= fan de Rie fan Europa] na de fusie moet veranderen in Ljouwert.
Het Europees handvest voor minderheidstalen schrijft voor dat de rechten van sprekers van die talen door de fusie niet mogen verslechteren. De gemeente met de strengste eisen bepaalt de norm voor de nieuwe fusiegemeente. In Súdwest Fryslân moeten gemeenten als Bolward en Sneek zich schikken naar het Frysksinnige Wymbritseradiel.
“De gemeente dy’t it fierst is, bepaalt it belied”, bevestigt gedeputeerde Jannewietske de Vries. De regel geldt ook als slechts een deel van de gemeenten wordt ingelijfd. Provinciaal ambtenaar Tsjerk Bottema verwacht dat gemeenten van de plaatsnamen geen halszaak maken. “Want it oare taalbeleid hat dan ûnder dy diskusje te lijen.” Mogelijk biedt het gebruik van tweetalige [= dûbeltalige] plaatsnaamborden uitkomst.
Maar het is de vraag of Brusselse ambtenaren instemmen met een soepele interpretatie van de regels. Een plaats kan maar één officiële naam hebben.
Leeuwarden moet zijn taalbeleid aanscherpen. Hetzelfde geldt voor Heerenveen, dat er eveneens een deel van Boarnsterhim bij krijgt. Directeur Koen Eekma van taalbureau Afûk is blij met de ontwikkeling. “Ik woe wol dat Boarnsterhim yn fyftjin stikken opknipt waard.”
In Boarnsterhim is het gebruik van Fries op scholen een belangrijk speerpunt. Ook elders wordt de taal gestimuleerd. De gemeente communiceert waar dat kan in het Fries, ook schriftelijk.
Volgens Leeuwarden onderschat de Afûk het taalbeleid in deze gemeente. “Wy dogge al in hiel soad dingen dy’t yn Boarnsterhim ek barre”, zegt woordvoerder Hedzer Klarenbeek in een reactie.
Liwwadder ambtenaar moet Fries spreken
LEEUWARDEN, 17-09-2010 – De gemeente Leeuwarden zal in de toekomst haar website ook Friestalig moeten maken. Verder zullen uitnodigingen voor vergaderingen in het Fries de deur uit moeten en zullen ambtenaren aan de balie de Friese taal machtig moeten zijn.
Dit is het gevolg als de hoofdstad het noordelijk deel van Boarnsterhim inlijft. Sybren Posthumus uit Reduzum was raadslid in Leeuwarden, is dat nu voor de FNP in Boarnsterhim en bereidde als ambtenaar van de provincie het taalgedeelte voor bij de fusie van de vijf gemeenten in de Zuidwesthoek. Hier is Wymbristeradiel als leidende gemeenten aangewezen omdat deze gemeente het verst is met het Fries.
Dit heeft volgens Posthumus gevolgen voor alle toekomstige gemeentelijke herindelingen. Overal zal de gemeenten die het verst is met het Fies, gevolgd moeten worden. Zo verstuurt Boarnsterhim de uitnodigingen voor raadsvergaderingen in het Fries en wordt er Fries gesproken bij de balie. Leeuwarden zou dat volgens het Europees handvest voor minderheidstalen moeten overnemen.
Posthumus stelt, net als woordvoerder Hedzer Klarenbeek van Leeuwarden, dat Leeuwarden en Boarnsterhim elkaar niet veel ontlopen qua taalbeleid.
Boarne: Leeuwarder Courant, 16-09-2001, s. 17 en 17-09-2010, s. 15