Leeuwarder Courant - In haadartikel (kommentaar) fan redakteur Van der Meulen (25-11-2010) en in ‘Dwers’ fan sjoernalist Pieter de Groot (26-11-2010) oer de útkomsten fan it nijste ynspeksjerapport oangeande it Frysk yn it basis- en fuortset ûnderwiis.

Friese onwil

Drietalige basisscholen (Nederlands, Fries, Engels) doen het beter dan andere en toch is het in deze provincie belabberd gesteld met het onderwijs van [in] de Friese taal. De onderwijsinspectie heeft opnieuw vastgesteld dat basisscholen de lessen Fries nauwelijks serieus nemen.

Veel scholen doen iets aan het Fries omdat het nu eenmaal moet. Er is een gebrek aan bevoegde leerkrachten. En leerlingen en ouders geven aan de Friese les niet van belang te vinden.

Alle inspanningen van de afgelopen vijf jaar om van het Fries een aantrekkelijk en relevant lesvak te maken[,] hebben niets uitgehaald. Er lijkt in het geheel geen draagvlak voor te zijn of simpel gezegd, men wil niet.

Alle argumenten om scholieren de Friese taal bij de brengen[,] zijn uitentreuren gewisseld en overal is lippendienst bewezen aan de Friese taal, maar het echte taalonderwijs komt niet van de grond.

De scholen dragen hiervan schuld, maar de ouders van leerlingen niet minder. Aangezien een zeer groot deel van de scholieren uit Friestalige gezinnen komen, kan worden vastgesteld dat zelfs de Friezen hun eigen taal niet willen leren.

De Onderwijsinspectie wil de komende jaren scherper toezien. Daar is de inspectie ook voor, maar zal het helpen? Het ontbreken van motivatie laat zich moeilijk ombuigen, onwil is hardnekkig.

Het is triest dat zoveel inwoners van deze provincie zo’n lakse houding aannemen tegenover de eigen taal, terwijl ze zich anderzijds onbeschroomd vereenzelvigen met hun eigenzinnige provincie.

Niet alleen worden de schoolkinderen nu beperkter en dus slechter opgeleid dan zou kunnen, ook verliest Friesland [Fryslân?] hierdoor veel kracht van argument op andere terreinen. Waarom nog een eigen provincie op culturele grondslag overeind willen houden als een van de dragers van die identiteit er toch niet toe doet?

Friesland [Fryslân?] moet zich schamen. En nogmaals: drietalige scholen scoren beter! Je komt er dus wél verder mee.

Boarne: Leeuwarder Courant > vdmeulen@lc.nl (‘commentaar’) , 25-11-2010, s. 1

In wide kleau, 26-11-2010 ((P-LC)

Dwers
Pieter de Groot

Goed Frysk ûnderwiis moat in eask wêze
Dat wie even skrikken, de seiskolomskop op de foarside fan de woansdeiskrante: Fries amper serieus vak op scholen. Mar sille in protte lêzers derfan opsjoen hawwe? It Frysk wurdt op tal fan plakken noch altyd sjoen as suertsje by de boadskippen. Dat is de werklikheid. De oerheid winsket mear, dêrfandinne de titel fan it nijste ynspeksjerapport: ‘Tusken winsk en werklikheid [= wurklikheid]’. In sloppe titel, want wat no winsk? Goed Frysk ûnderwiis moat in eask wêze, blinder.

Hoe oertsjûgje jo direkteuren, leararen en âlden dêrfan? De twatalige skoalle is der kommen tsjin alles skepsis, en protesten, fan leararen en âlden yn. Mar de praktyk hat wol útwiisd, wa’t fan jongs ôf twa talen leart, is spekkeaper. Janet van Hell, heechlearaar taalûntwikkeling en twadde taalferwerving [taalwinning] yn Nijmegen, wol bern leafst al yn groep 1 en 2 fertroud meitsje mei it Ingelsk: ‘Het kinderbrein is een spons, dat neemt heel gemakkelijk informatie op. Laten we daar gebruik van maken”, seit se yn it nijste nûmer fan Onze Taal. Se moat opbokse tsjin foaroardielen: “Tegenstanders van mijn ideeën zetten mij vaak neer als die mevrouw die het Nederlands de nek om wil draaien. Niets is minder waar.” Yn Fryslân moat ek noch faak tsjin it foaroardiel striden wurde dat it Frysk it Nederlânsk ûnderstek docht. Neat is minder wier.

Mar likegoed. Jo hearre âlden kleien: jo komme ommers net fier mei it Frysk. Nee, fier miskien net, mar djip wol. Dat bewize de trijetalige skoallen, dy’t learlingen Frysk, Nederlânsk en Ingelsk bybringe neffens in goed útkynde metoade. Dy bern boeke in trijedûbelde winst, sa is oantoand: se behearskje it Nederlânsk like goed as de bern op de oare basisskoallen, mar it Frysk better en se uterje har makliker yn it Ingelsk. Dat wurket motivearjend. Yn trije jier tiid is it tal trijetalige skoallen fan 7 op 40 kommen: as it oan de provinsje leit, wurdt dat tal stadichoan útwreide.

Wêrom slagget it dan mar net dy motivaasje ek op al dy oare skoallen oer te bringen? Ik haw wol in donkerbrún fermoeden. De ûnferskillichheid ûnder leararen dy’t de lêste jierren ta it ûnderwiis yn streamd binne, is grut. Der gappet in wide kleau tusken de fernijers, dy’t foarop rinne mei ûnderwiiskundich en didaktysk ûndersyk, de Alex Riemerersma’s, wa har brea én ropping [oft] it is, en de lju fan de praktyk, dy’t sûnder goed tarist te wêzen foar de liuwen, no ja opslûpen bern, smiten wurde en dêr faak net iens fatsoenlik foar betelle krije. Doch dêr ris wat oan.

Boarne: Leeuwarder Courant, > pieter.de.groot@lc.nl , 26-11-2010, s. 6 [‘Freed’]

FFU: Sjoch ek by ‘Aktueel 2010’: Frysk yn it basis- en fuortset ûnderwiis: in kritysk ynspeksjerapport, 24/25-11-2010 (A-FD/LC) en by ‘Poadium 2011’: Taal, 29-11-2010 (P-LC).

<< Werom nei 'Poadium 2010'