Leeuwarder Courant, s. 7 - De gemeente Súdwest Fryslân worstelt met de vraag of de plaatsnamen er in het Fries moeten of niet. Maar eigenlijk is die strijd al gestreden. De Stelling: Plaatsnamen in Súdwest Fryslân moeten in het Fries (Zelfs Snits).
PIET HEMMINGA, BESTUURSKUNDIGE
De nieuwe gemeente Súdwest Fryslân besluit op 26 mei 2011 over de nulmeting van het Friese taalbeleid, die in 2010 in de vijf fuserende gemeenten is uitgevoerd. De uitkomsten ervan zijn de grondslag voor het Friese-taalbeleid van Súdwest Fryslân. Afgesproken is dat de meest vergaande uitkomst in de nulmeting de norm vormt voor het verder te ontwikkelen beleid. Dat is vastgelegd in een overeenkomst, die op 1 maart 2010 is ondertekend door de vijf betrokken gemeenten, de provincie Fryslân en de Rijksoverheid.
Het raadsvoorstel over de nulmeting gaat vooral in op het blijkbaar neteligste aspect: de schrijfwijze van plaatsnamen. De nulmeting is op dat punt niet heel helder, maar vast staat wel dat Wymbritseradiel daarin de meest verreikende positie innam van de vijf gemeenten. Die positie werd op 20 mei 2008 bereikt toen de raad van Wymbritseradiel besloot op 1 januari 2009 Friestalige plaatsnamen in de voeren.
Dat het besluit vervolgens niet is geïmplementeerd verandert daar helemaal niets aan. Het zou pas anders zijn wanneer het besluit van 20 mei 2008 door een nieuw besluit zou zijn herroepen of vervangen. Maar dat is niet gebeurd. Dat betekent dat Súdwest Fryslân verplicht is voor de gehele gemeente Friestalige plaatsnamen in te voeren. Ik neem aan dat de provincie Fryslân en de Rijksoverheid, als medeondertekenaars van de overeenkomst, het daar niet alleen mee eens zijn, maar ook graag bereid zullen zijn de gemeente aan haar verplichtingen te herinneren.
Blijkbaar heeft Súdwest Fryslân weinig trek in Friestalige plaatsnamen. Stel je ook voor dat Sneek voortaan officieel als Snits door het leven zou moeten gaan. Of Workum als Warkum. Brrrr.
Enfin, dat is niet meer dan een opvatting. Waar het hier om gaat is de wijze waarop de nieuwe gemeente van de verplichting denkt af te kunnen komen. Ze schrijft in het raadsvoorstel dat het raadsbesluit van Wymbritseradiel niet rechtgeldig is, dat het geen formeel besluit is en het slechts om een politiek besluit of een beleidsvoornemen gaat. Dat is allemaal wel heel eigenaardig. Men hoeft werkelijk geen staatsrechtgeleerde te zijn om vast te stellen dat daarmee een buitengewoon vreemde draai wordt gegeven aan een door de meerderheid van de raad van Wymbritseradiel genomen, formeel besluit.
’t Is mogelijk spijtig, maar op dit punt kan de geschiedenis moeilijk achteraf worden gecorrigeerd. Dat er geen officiële lijst van de Friestalige plaatsnamen in Wymbritseradiel is, doet, anders dan b. en w. van de nieuwe gemeente suggereren, niets af aan de rechtsgeldigheid van het raadsbesluit. De pas aangetreden raadsleden worden feitelijk op het verkeerde been gezet en dat is, afgezien van de zaak zelf, op zijn minst raar en onjuist.
Anders dan de gemeente concludeert, kan niet worden volgehouden dat alles bij het oude is gebleven, de nulmeting klopt of dat Súdwest Fryslân nog een schepje op het Friese-taalbeleid zal doen. Dat laatste is een voornemen dat voorlopig niks kost en alleen als doekje voor het bloeden wordt opgevoerd. Bovendien, de gemeente hoeft er geen schepje bovenop te doen, maar moet, als gevolg van de besluitvorming in Wymbritseradiel en de overeenkomst van 1 maart 2010, besluiten tot het invoeren van Friestalige plaatsnamen. Niet meer en niet minder.
FFU: Klik op: FFU-Frysktalige plak- en gemeentenammen yn Súdwest-Fryslân, 230211.pdf om in Frysktalich FFU-brief oan de gemeente dêroer te iepenjen.. En sjoch ek ris by: ‘Brieven 2011’ foar ús korrespondinsje mei de nije fúzjegemeente oer it taalbelied.
Oerienkomst taalbelied Súdwest-Fryslân. De fiif fúzjegemeenten sille harren Frysk taalbelied opinoar ôfstimme. Dat is ôfpraat mei steatssekretaris Ank Bijleveld fan Ynlânske Saken en mei de Provinsje Fryslân. De fiif gemeenten wolle in foarbyld wêze foar in ambisjeus brûken fan de Fryske taal (sjoch foar mear ynformaasje ek by ‘Aktueel 2010’: Oerienkomst taalbelied Súdwest-Fryslân. Fusiegemeenten stemmen gebruik Friese taal op elkaar af, 01-03-2010).
Klik hjir foar de Frysktalige oerienkomst.