Aktueel, 2009

Septimber 2009
pompeblêd Fries in het middelbaar beroepsonderwijs, 10-09-2009 (A-PF)

Provinsje Fryslân - Op 11 september, om 9:00 uur in het tijdelijke provinciehuis in Leeuwarden, wordt voor mbo-cursisten van de afdeling Handel van het Friesland College in Leeuwarden het certificaat Fries gepresenteerd.  Bij het behalen van het certificaat Fries ligt de nadruk op het goed toepassen van de Friese taal in de dagelijkse praktijk van het (toekomstige) werk van de studenten. Lês fierder >>
Augustus 2009
pompeblêd Kinderen slimmer door onderwijs in twee talen, 24-08-2009 (A-FD)

Friesch Dagblad - Hersenscans bewijzen dat kinderen die al jong een deel van de lessen in een andere taal krijgen, een beduidend grotere leercapaciteit hebben dan hun enkeltalige leeftijdsgenootjes. Lês fierder >>
pompeblêd ‘Feriening’ wil haast met Fries in onderwijs, 22/24-08-2009 (A-LC/FD)

Friesch Dagblad/Leeuwarder Courant - De Feriening Frysk Underwiis wil dat het rijk vaart zet achter maatregelen om het Fries in het onderwijs te versterken. Er moet o.a. zo snel mogelijk een wettelijke verplichting komen voor het gebruik van het Fries in het speciaal onderwijs en in het middelbaar beroepsonderwijs. Twa krantestikjes yn de beide provinsjale deiblêden oer in brief fan de FFU oan de Twadde Keamer. Lês fierder >>

Sjoch ek by ‘Brieven 2009’ (24-08-2009) of klik op: FFU-Europeesk Hânfêst, s[f]û en bmû oan TK, 240809.pdf en FFU-Tapassen Hânfêst, 150908.pdf. om de oanbelangjende FFU-brieven te iepenjen.
July 2009
pompeblêd Sneek wordt Snits door herindeling, 28-07-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - De nieuwe grote Zuidwesthoekgemeenten zal Friese plaatsnamen moeten krijgen. Een erkende minderheidstaal mag niet worden gedupeerd door een gemeentelijke herindeling, zo concludeert de Topografyske Wurkgroep Fryslân. Lês fierder >>
pompeblêd Fries taalonderwijs Duitsland zit in dal, 03-07-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Honderd jaar Fries op de scholen in Noord-Duitsland is terug te brengen tot golfbewegingen met goede en slechte tijden. Nu verkeert het onderricht in het Fries in een dal. Er moet snel iets gebeuren. Lês fierder >>
pompeblêd Wie wil chatten in het Fries, moet het eerst leren, 01-07-2009 (A-FD)

Leeuwarder Courant - Het vak Fries kan niet bogen op een overweldigende belangstelling onder scholieren. Degenen die er vorige maand wel examen in deden, mochten gisteren op audiëntie komen bij burgemeester Brok van Sneek. Lês fierder >>
Juny 2009
pompeblêd Historische vlag meest populair, 23-06-2009 (A-WF)

de Weekkrant Fryslân – De historische vlag met daarop twee leeuwen en negen zilveren penningen van de Groep fan Auwerk is het meest populair in @ MIJN POLL. De vlag voorgesteld door de Ynterfryske Rie, met het ronde symbool in het midden, wordt het minst geaardeerd. Lês fierder >>
pompeblêd Fryske Rie wil einde aan vlaggendiscussie, 17-06-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - De Redbadvlag met twee leeuwen heeft vanaf het begin deel uitgemaakt van de discussie over een nieuwe vlag voor de drie Frieslanden en had ook de voorkeur van de Fryske Rie. Er moest echter een compromis gesloten worden met de Duitse Friezen. Dat werd de Europablauwe vlag met cirkel (sjoch foar de foarskiednis ek by ‘Aktueel’, 13/15-06-2009). Lês fierder >>
pompeblêd Nog een vlag in de strijd om Interfries symbool, 15-06-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - De Groep fan Auwerk gooit een derde vlag in de strijd om welk dundoek nu de officiële Interfriese vlag moet worden. Het gaat volgens de groep om de eerste Friese vlag ooit, de Koning Redbad-vlag (sjoch foar de foarskiednis ek by ‘Aktueel’, 13-06-2009). Lês fierder >>
pompeblêd Nieuwste vlag voor drie Frieslanden, 13-06-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - In het Duitse Leer is vandaag de nieuwe Interfriese vlag gepresenteerd. Het dundoek moet gaan dienen als de gemeenschappelijke volksvlag waarbij alle Friezen zich thuis voelen. Het ontwerp bestaat uit een ring met de onderdelen van de vlaggen van de drie Frieslanden: Westerlauwers Friesland en het Duitse Noord- en Oost-Friesland. Sjoch foar it flaggeferline ek by ‘Aktueel 2006’ (09-09-2006, 23-09-2006 en 02/-3-10-2006). Lês fierder >>
pompeblêd Autobahnschilder zeugen von Ostfrieslands historischer Einmaligkeit, 05-06-2009 (A-OFL)

Aurich - Pünktlich zu den großen Sommerferien stehen die neuen touristischen Hinweisschilder auf den beiden ostfriesischen Autobahnen. Auf der A 28, Standort km 36,4 bei Filsum und A 31, Standort km 7,8 bei Neermoor erfahren die Reisenden in die Region von einem einzigartigen historischen Phänomen: die „Friesische Freiheit“, die es in dieser Form über 800 Jahre nur hier gab. Lês fierder >>
pompeblêd Historische canon niet verplicht in onderwijs, 04-06-2009 (A-FD)

Friesch Dagblad - De canon van de Nederlandse geschiedenis, de lijst van historische zaken die de Nederlander zou moeten kennen, is definitief slechts ‘inspiratiebron’ voor het onderwijs. De leerlingen moeten wel kennisnemen van de personen en gebeurtenissen op de lijst, maar de school en de docenten bepalen hoe. Lês fierder >>
Maaie 2009
pompeblêd Blij met kleine klasjes voor Fries, 28-05-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Dertien vwo’ers en negentien havisten doen morgen examen Fries. Dinsdag deden veertien vmbo’ers Fries. Docent Sjoerd Bottema is blij met de kleine klasjes. Anders zijn leerlingen nooit op het vereiste niveau te krijgen (LC, 28-05-2009, s. 19). Lês fierder >>
pompeblêd Subsidie voor examenvak Fries ruimer, 27-05-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Met ruimere subsidies wil de provincie scholen meer mogelijkheden geven om Fries aan te bieden als examenvak. Het aantal leerlingen dat Fries voor dit examen kiest, loopt gestaag terug (LC, 27-05-2009, s. 19). Lês fierder >>
pompeblêd No al 25 trijetalige basisskoallen yn Fryslân, 15-05-2009 (A-FNP)

Nijsbrief FNP - De provinsje Fryslân hat as doelstelling dat der yn 2012 op syn minst 50 trijetalige basisskoallen binne. Dat binne sa'n tsien prosint fan alle basisskoallen yn Fryslân. De provinsje is no al op ’e helte. Sûnt 1 maaie 2009 binne der krekt 25 trijetalige basisskoallen, 9 dêrfan binne offisjeel sertifisearre. Lês fierder >>
pompeblêd Steun voor Frysk Taalsintrum. CDA heeft veel geld over voor bescherming taal; ‘Oanfalsplan Frysk’ gaat Statenfracties te ver, 07-05-2009 (A-FD)

 Centrum dat Friese taal in stand moet houden, gesteund
Friesch Dagblad - Provinciale Staten staan sympathiek tegenover de oprichting van een Sintrum foar de Fryske taal en kultuer. Dit taalcentrum moet helpen voorkomen dat de Friese taal binnen drie generaties verdwijnt. Het taalcentrum is een idee van de werkgroep Oanfalsplan Frysk. Volgens de werkgroep is er plaats voor 38 fte’s bij het centrum, dat dan drie miljoen euro per jaar kost. Gedeputeerde De Vries wacht af of Fryslân de bevoegdheid over het Fries krijgt overgedragen van het rijk [pag. 1; pag. 12  Steun voor Frysk taalsintrum]

Reaksjes fan de Steatekommisje Boarger & Mienskip op it ‘Oanfalsplan Frysk’ fan de Feriening Frysk Underwiis en oaren. Lês fierder >>
April 2009
pompeblêd Aantal drietalige scholen komt op 25, 25-04-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Met de aanmelding van It Fûnemint in Wommels  komt het netwerk 3TS op 25 drietalige basisscholen in Friesland. Lês fierder >>
pompeblêd Frisian sports on computer game Wii, april-2009 (A-MN)

 Mercator News - Frisian sports lovers can soon play typical Frisian sports as skating, keatse (bouncing) en fierljeppe (pole high jump) in their own Frisian language at the Nintendo Wii. Lês fierder >>
pompeblêd Fries onderdeel van werkenquête, 15-04-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Heeft het Friese bedrijfsleven behoefte aan mbo’ers die de Friese taal beheersen? De provincie wil antwoord op deze vraag in de jaarlijkse werkgelegenheidsenquête. Lês fierder >>
pompeblêd Plaatsnamen Menaldum per 2010 Fries, 03-04-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - De dorpen in Menaldumadeel krijgen per 1 januari 2010 officiële Friese plaatsnamen. De gemeentenaam verandert per 1 januari 2011 in Menameradiel, De plaatsnaamborden worden pas vervangen as ze er aan toe zijn en blijven tweetalig, met de Nederlandse naam onderaan. De gemeenteraad hakte gisteravond de knop door. Lês fierder >>
pompeblêd Het wij-gevoel van het Fries op scholen, 03-04-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Met het Fries op scholen gaat het zelden vanzelf. In Friesland is dat niet anders dan in bijvoorbeeld Duitsland, Finland of Italië: bij ‘kleine’talen gaat het om kleine groepen. Maar de mensen die er mee werken, zijn heel gemotiveerd. In het congres ‘Fierder mei Frysk’ van de sectie Fries van de Vereniging van Leraren in Levende Talen konden zij gisteren hun wij-gevoel verder versterken. Lês fierder >>
pompeblêd Engels, Fries en ABN ook in vervolgonderwijs, 02-04-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Zeker twee scholen (Liudger [Burgum] en Bogerman [Sneek]) en mogelijk vier beginnen in het schooljaar 2010-2011, behalve met Nederlands en Engels, ook met Fries als voertaal in het middelbaar onderwijs. Hierbij wordt gedacht aan  de Friese les zelf en aan geschiedenis. Hiervoor zou een bestaande geschiedenismethode in het Fries moeten worden vertaald, waarin de nieuwe ‘canon’ van de Friese geschiedenis zou moeten worden opgenomen. Lês fierder >>
Maart 2009
pompeblêd Menaldumadeel voert Friese plaatsnamen in, 20-03-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Inwoners van Berlikum, Menaldumadeel en Beetgumermolen wonen binnen afzienbare tijd in Berltsum, Menaam en Bitgummole. Een meerderheid van de gemeenteraad is voor het officieel Fries maken van de plaatsnaam en de gemeentenaam. Lês fierder >>
pompeblêd Provincie wil Fries Marktplaats vertalen, 20-03-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - De provincie heeft de handelssite Marktplaats aangeboden Friestalige advertenties voor hen te vertalen. Als de reactie negatief uitvalt, stapt de Ried fan de Fryske Beweging, met volledige instemming fan de Feriening Frysk Underwiis (die bij de Ried aangesloten is) naar de Ombudsman of de rechter. Lês fierder >>
pompeblêd ‘Dwang blijft nodig bij stimuleren Friese taal’, 14-03-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Maatregelen en verordeningen blijven nodig om het gebruik van de Friese taal te stimuleren. Alleen mensen verleiden om Fries te gaan spreken en een meer uitnodigend beleid voeren, is niet genoeg, zeggen de samenstellers van het Oanfalsplan Frysk, de Feriening Frysk Underwiis, de Fryske Akademy en de Ried fan de Fryske Beweging. Lês fierder >>
Febrewaris 2009
pompeblêd Frysk foarearst net yn Grûnwet, 26-02-2009 (A-FNP)

Steatefraksje FNP - Op 21 jannewaris wie yn De Haach it ferfolch fan it oerlis yn de Twadde Keamer oer de Grûnwet. Om mar wer efkes mei beide fuotten op de grûn te kommen: foar de Keamer stiet net de taal sintraal. It giet yn de diskusje oer hiel oare saken. Lês fierder >>
pompeblêd Meartaligens in Boppeslach yn it ûnderwiis, 26-02-2009 (A-FNP)

De FNP wol gruttere meartalige ambysje yn de ûnderwiisdiskusje oer Boppeslach bringe. In wichtige taak en ambysje fan de Provinsje is dat alle bern de kâns krije om meartalich op te groeien. Lês fierder >>
pompeblêd Amper taalbeleid in zorgsector, 13-02-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Patiënten en cliënten van Friese zorginstellingen willen het liefst te woord worden gestaan in hun moedertaal. Maar die zorginstellingen hebben, op enkele uitzonderingen na, geen formeel taalbeleid. Lês fierder >>
Jannewaris 2009
pompeblêd Provincie: juist extra geld voor omroep, 31-01-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant – Het rijk moet niet minder, maar juist meer geld bijdragen aan Omrop Fryslân. De omroep heeft de rijksmiljoenen nodig om te voldoen aan de zware taak van het uitdragen van de tweede rijkstaal. Lês fierder >>
pompeblêd ‘Hânwurdboek emancipeert de Friese taal’, 20-01-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant - “Betanke foar dit wurdboek, dêr’t Fryslân en hiel Nederlân grutsk op wêze mei.” Minister Ronald Plasterk oogstte gisteren op de Fryske Akademy in Leeuwarden applaus met een toespraak in vrijwel vlekkeloos Fries. Daar nam hij het eerste exemplaar van het Frysk Hânwurdboek in ontvangst. Lês fierder >>
pompeblêd Schrieversronte: namen plaatsen in Stellingwerfs, 19-01-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant – De Fochtel, Berkoop, Noordwoolde of Hooltpae. Als het aan Ype Dijkstra ligt, staan de plaatsnamen in de Stellingwerven straks ook in de streektaal op de borden. Lês fierder >>
pompeblêd Suggestie voor tekst Fries in Grondwet, 16-01-2009 (A-LC)

Leeuwarder Courant – De Fochtel, Berkoop, Noordwoolde of Hooltpae. Als het aan Ype Dijkstra ligt, staan de plaatsnamen in de Stellingwerven straks ook in de streektaal op de borden. Lês fierder >>
pompeblêd Friese geschiedeniscanon verschenen, 13-01-2009 (A-PvhN)

Nieuwsbrief PvhN - Fryslân heeft nu ook zijn eigen geschiedeniscanon. Het canonboek, samengesteld door een ruim een jaar geleden samengestelde provinciale commissie van historici en onderwijskundigen, is op dinsdag 11 november 2008 aangeboden aan de Friese cultuurgedeputeerde Jannewytske de Vries. Lês fierder >>