Aktueel, 2010

Duitsland erkent Ost-Friesen wel, 30-12-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant - De Ost-Friesen worden door de Duits regering wel degelijk gezien als deel van de Friese minderheid in het land. Lês fierder >>

‘Tûk’ kind heeft gauw in de gaten welke status het Fries heeft, 18-12-2010 (A-FD)

Honderd tweetalige peuterspeelzalen in Fryslân

Opjaan foar ferkiezings kin yn it Frysk, 10-12-2010 (A-LC)

Aanrommelen met Friese les, 01-12-2010 (A-TR)

Feriening Frysk Underwiis houdt pleidooi bij provincie Fryslân, 30-11-2010 (A-FD)

‘Meer actie voor Fries op mbo’

‘Vaker Fries in onderwijs’, 29-11-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant – It Frysk moat in folweardige rol krije yn it middelber beropsûnderwiis. De taal moat ferplichte wurde, ek as eksamen. Krantestikje (LC, 29-11-2010, s. 11) oer in brief mei benammen dy winsk fan de skriuwer fan de Feriening Frysk Underwiis (Sytze Hiemstra) oan de Fryske Steaten. Lês fierder >>

‘Vaker Fries in onderwijs’, 29-11-2010 (A-LC)

Kiezer Súdwest laat naam Sneek vallen, 27-11-2010 (A-LC)

Frysk yn it basis- en fuortset ûnderwiis: in kritysk ynspeksjerapport, 24/25-11-2010 (A-LC/FD)

In parseberjocht fan de ynspeksje ‘Kwaliteit van lessen Fries laat nog veel te wensen over’, (24-11-2010) en trije artikels (LC en FD) oer it nijste ynspeksjerapport ‘Tusken winsk en wurklikheid’/’Tussen wens en werkelijkheid’ (2010). Leeuwarder Courant: ‘Fries amper serieus vak op school’ (24-11-2010) en ‘Goede les beste promotie voor Fries’ (25-11-2010). Friesch Dagblad: ‘Inspectie mist taaltrots Friezen’. Lês fierder >>

Actie tegen taalverloedering in Assen, 15-11-2010 (A-RTV Drenthe)

ASSEN- Actievoerders van Stichting Taalverdediging hebben zaterdagmiddag in winkelcentrum Triade in Assen geprotesteerd tegen taalverloedering. Lês fierder >>

Twataligens fergruttet de wjerstân tsjin geastlike ôftakeling, 08-11-2010 (A-AFP)

AFP - De sykte fan Alzheimer liket letter op te treden by lju dy’t geregeld twa talen prate, sa docht bliken út Kanadeesk ûndersyk. It duorre oant wol fiif jier langer eardat de sykte by twataligen ta utering kaam. De ûndersikers witte net krekt hoe’t se it ferskil ferklearje moatte. Lês fierder >>

Provincie: ‘op naar honderd drietalige scholen’ en Pabo’s beginnen drietalige opleiding, 02-11-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant -  Het aantal basisscholen in Friesland dat drietalig onderwijs geeft, moet groeien naar honderd. NHL Hogeschool en Stenden leiden samen leerkrachten op, die kunnen lesgeven in het Nederlands, Engels en Fries. Lês fierder >>

Fryske applikaasje iPhone, 02-11-2010 (A-FRL)

de weekkrant Fryslân – In desimber komt der in spesjale Fryske applikaasje foar de iPhone en android-tillefoanen út. De applikaasje bestiet út in wurdboek Nederlânsk-Frysk, Frysk-Nederlânsk. Lês fierder >>

Survey on Frisian in education, Novimber-2010 (A-MERC)

The Dutch national inspectorate of Education has released a survey on the position and the actual functioning of Frisian in primary and secondary education as well as at schools for children with special needs. As a rule, the inspectorate carries out a survey every four years. The 2010 report does not show very much progress compared to the report of 2006. Lês fierder >>

Brandbrief Friese taal. Oproep aan nieuw kabinet en minister om werk te maken van taalbeleid, 26-10-2010 (A-FrL)

de weekkrant Fryslân - De Nederlandse regering gaat niet goed om met de Friese taal. Dat vinden zeventien Friese organisaties [û.o. de FFU] en het Europees Bureau voor Kleine Talen. De organisaties hebben een brandbrief gestuurd naar de Raad van Europa en de minister van Binnenlandse zaken. Sjoch de taheakke yn it Ingelsk: Frisian organisations send own report to Council of Europe. Lês fierder >>

Friese organen passeren rijk met rapport, 21-10-2010 (A-LC)

‘Nederland laat het Fries aan lot over’, 21-10-2010 (A-LC)

Stenden Hogeschool start met een meertalige pabo,

Fries op scholen nog onder de maat, 08-10-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Het niveau van het vak Fries is op veel scholen nog steeds onvoldoende. Vergeleken met de inspectierond van 2006 is er weinig verbeterd. Het nieuwe rapport van de Inspectie van het Onderwijs, dat in november verschijnt, zal kritisch zijn, zegt inspecteur Guus Tekstra, ook projectleider Fries. Lês fierder >>

Friese les op scholen nog niet op gewenst niveau, 08-10-2010 (A-FD)

Friesch Dagblad - Het niveau van de Friese les op basisscholen en het voortgezet onderwijs laat nog altijd te wensen over. Een belangrijk bezwaar is dat er te weinig rekening wordt gehouden met het niveauverschil van de leerlingen. Ook ontbreekt nog een uniform systeem van toetsing. Lês fierder >>

Proef met Friese canon gaat vertraagd van start, 08-10-2010 (A-LC)

Friesch Dagblad - De Canon van de Friese Geschiedenis verscheen al in 2008, maar pas volgend jaar begint een proefproject om die te integreren in het basis- en voortgezet onderwijs. Lês fierder >>

‘Niet Friessprekende horen er ook bij’, 25-09-2010 (A-LC)

FNP’er wacht met petitie Friese nationaliteit, 24-09-2010 (A-FD)

Friesch Dagblad - Sjoerd Groenhof van de Frysk Nasjonale Partij (FNP) heeft tot nu toe 617 medestanders gevonden in zijn streven om de Friese nationaliteit op het paspoort te krijgen. Bij de opening van zijn petitie, drie jaar geleden, hoopte Groenhof uiteindelijke minstens vijfhonderd handtekeningen te kunnen aanbieden aan de provincie. Lês fierder >>

---

Multilingual Early Language Transmission (MELT), 20-09-2010 (A-TP)

Taalpost 1079 - Het Multilingual Early Language Transmission (MELT) project is een samenwerking tussen vier taalregio’s: Bretons in Bretagne, Fries in Fryslân,  Zweeds in Finland en Welsh in Wales. Het project wordt gefinancierd door de Europese Commissie en loopt van 1 november 2009 tot en met 31 oktober 2011. Het is onder meer gericht op het versterken van taalregio’s door het bevorderen van hun culturele en taalverscheidenheid. Lês fierder >>

---

Wordt Leeuwarden verplicht Ljouwert en moet Liwadder ambtenaar Fries spreken?, 16/17-09-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Samenvoeging van Leeuwarden met een groot deel van Boarnsterhim krijgt gevolgen voor het Friese taalbeleid in de stad. Haar website zal Friestalig moeten worden en uitnodigingen voor vergaderingen zullen in het Fries de deur uit moeten. Lês fierder >>

---

Kabinet verankert Nederlandse en Friese taal in Grondwet, 03-09-2010 (A-ELS)

Elsevier - De ministerraad heeft besloten om het Nederlands in de Grondwet vast te leggen als officiële taal van ons land. Ook komt in de Grondwet te staan dat de overheid het gebruik van het Nederlands bevordert. Verder krijgen het Fries, maar ook het Engels en het Papiaments een vermelding. Lês fierder >>

---

Augustus 2010

---

‘Alle scholen elke week zes uur Fries als voertaal’, 31-08-2010 (A-FD)  

Friesch Dagblad - In 2015 moet er op alle scholen in Fryslân minimaal zes uur in de week Fries worden gesproken. Daarnaast moet het aantal drietalige scholen worden uitgebreid naar honderd en het aantal twee- of Friestalige peuterspeelzalen of kinderdagverblijven naar tweehonderd. Dat schrijft de Ried fan de Fryske Beweging aan de politieke partijen die meedoen aan de Statenverkiezingen van volgend jaar. Lês fierder >>

Klik op: Fryske taal en kultuer yn programma Steateferkiezings 2011, RfdFB.pdf om it brief fan de Ried te iepenjen.

---

Fryske beweging: Frysk op nivo oare suksesfolle meartalige regio’s, 30-08-2010 (A-RfdFB)  

Parseberjocht – De Ried fan de Fryske Beweging is fan miening dat de wetlike ferankering en de finansjele stipe foar it Frysk foar 2015 op krekt sa’n nivo brocht wurdt as dat fan ferlykbere regio’s yn Europa. Dat skriuwt de Ried oan de politike partijen dy't meidogge oan de Steateferkiezings yn Fryslân takom jier. Yn it brief wurdt oanstien op in fiergeande autonomy en belestingmiddels foar de eigen taal en kultuer yn Fryslân en it ûnderwiis yn it Frysk. Lês fierder >>

Klik op: Fryske taal en kultuer yn programma Steateferkiezings 2011, RfdFB.pdf om it brief fan de Ried te iepenjen.

---

‘Opheffing Fryslân voor Friezen niet acceptabel’, 18/24-08-2010 (A-LC/Fryslân)

De Weekkrant Fryslân/Leeuwarder Courant – ‘Opheffing van de provincie Fryslân zal door de meerderheid van de Friezen niet worden geaccepteerd’, zo schrijft de Ried fan de Fryske Beweging in een brief aan informateur [t.b.v. de kabinetsformatie] Ivo Opstelten. Lês fierder >>

---

Rie waarschuwt: hef Fryslân beslist niet op, 17-08-2010 (A-FD)

Friesch Dagblad - De onderhandelaars voor een nieuw regeerakkoord moeten beslist niet morrelen aan de provinciale indeling van het land. ‘Opheffing van de provincie Fryslân zal door de meerderheid van de Friezen niet worden geaccepteerd’, waarschuwde de Ried fan de Fryske Beweging in een brief aan informateur Opstelten en daarmee aan de partijen VVD, PVV en CDA. Lês fierder >>

---

July 2010

---

Progressieve partij wil Fries in Duitse grondwet, 30-07-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant - De Friese taal moet een officiële status krijgen in de Duitse grondwet. Dit vindt de Bondsdagfractie van de progressieve partij Die Linke. Lês fierder >>

---

40.000 kaartjes over het woordje ‘de’ staan online, 06-07-2010 (A-FD)

Friesch Dagblad - Na vijftig jaar onderzoek en schrijfwerk is het wetenschappelijk woordenboek van de Friese taal dan eindelijk klaar. Vandaag opent koningin Beatrix de online-versie van het 24-delige Wurdboek fan de Fryske Taal. Lês fierder >>

---

Juny 2010

---

‘Bemannning veer moet Fries verstaan’, 29-06-2010 (A-FD)

Friesch Dagblad, s. 8 - Al het personeel op de veerboten naar de Friese Waddeneilanden moet Fries kunnen verstaan. Dat schrijft de Ried fan de Fryske Beweging in haar inspraakreactie op de concessie voor de veerdiensten, waar het ministerie van Verkeer en Waterstaat aan werkt. Volgens de Ried is passieve beheersing van het Fries belangrijk, omdat Friezen zich bij rampen en panieksituaties in hun ‘memmetaal’ zullen uiten.

---

Basisschool ’t Holdernêst is ‘trijetalige skoalle’, 22-06-2010 (A-NN)

HARKEMA - Openbare basisschool ’t Holdernêst in Harkema is de eerste school in Achtkarspelen die het certificaat ‘Trijetalige skoalle’ heeft verworven. De muurschild dat boven de deur van de school hangt, werd dinsdagmiddag onthuld door wethouder Marten van der Veen. Met het certificaat behoort obs ’t Holdernêst officieel tot het netwerk van meertalige basisscholen die onderwijs geven in het Nederlands, Fries en Engels. Lês fierder >>

---

Nieuwe uitleg regels Fries voor Justitie, 19-06-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Officieren van justitie van buiten Friesland die wel eens zitting hebben in Leeuwarden, krijgen de regels over de Fries taal nogmaals uitgelegd. Dit heeft hoofdofficier van justitie Annette Bronsvoort laten weten (sjoch ek yn ús Swartboek, Kamervragen over Fries in rechtbank, 20-05-2010). Lês fierder >>

---

Achttienjarige wil Friese nationaliteit, 19-06-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant - De achttienjarige Chris van Hes uit Sint Johannesga vraagt de Friese nationaliteit aan. Lês fierder >>

---

Senaat redt Friese peuterspeelzalen, 18-06-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant - De puur Friestalige peuterspeelzalen zijn gered. Kinderen mogen er gewoon Fries blijven spreken. Lês fierder >>

---

Onderzoek positie Friese taal in de media, 17-06-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant - Het ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschappen onderzoekt hoe de media in Friesland omgaan met de minderheidstaal in vergelijking tot Baskenland, Wals en het Rheto-Romaans. De resultaten dienen als grondslag voor een nieuwe bestuursafspraak tussen rijk en provincie. Lês fierder >>

---

Gebruik meerdere talen meer voor- dan nadelen, 08-06-2010 (A-LC)

Friesch Dagblad, s. 11- Het gebruik van meerdere talen in het onderwijs heeft meer voor- dan nadelen. Dat betoogde prof. Durk Gorter van de wetenschappelijke adviesraad van het Mercator Kennniscentrum onlangs op een seminar in Koudum over ‘de mearwearde fan meartaligens en meartalich ûnderwiis’. Lês fierder >>

---

Provinsjale sprong nei de takomst: nije tiden, nije kânsen. Nei in Provinsje Plus?, 05-06-2010 (A-GFA)

Groep fan Auwerk - Nei oanlieding fan de bestjoerlike diskusje oer it fuortbestean fan de provinsjes skriuwt de Groep fan Auwerk bestjoerders oan en ferwiist nei de rapporten fan kommisje Kalder en de Rob (Geert Dales).. En nei de resolúsje dy’t de VNG yn stimming bringe wol  yn Ljouwert om gemeenten en provinsjes gear te foegen ta ien lokaal bestjoer om sa de Grûnwet te omsilen. De Groep fan Auwerk hat in blaudruk (in kaartsje fan Provinsje Plus: Fryslân en Drenthe) makke mei ûnderbouwing. Lês fierder >>

---

Turks helpt bij Nederlands leren, 05-06-2010 (A-DVK)

De Volkskrant - Allochtone kleuters van wie de ouders relatief vaak Nederlands spreken thuis, beheersen de taal niet beter dan kinderen die thuis vooral de eerste taal (Turks of Berbers) te horen krijgen. Veel belangrijker is het niveau waarop ouders met hun kinderen communiceren. Lês fierder >>

---

‘Gejojo’ rond Interfriese vlag, 03-06-2010 (A-LC) & Groningen gaat op in Fryslân en Drenthe, 04-06-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant – De Fryske Rie foar Heraldyk keurt de Interfriese vlag die de drie Frieslanden vorig jaar kozen, af. De vlag voldoet niet aan heraldische criteria en is niet representatief voor alle Frieslanden. De Groep fan Auwerk wil daarom met een andere vlag verder.

&

Leeuwarder Courant – De provincie Groningen moet opgaan in de nieuwe provincies Fryslân en Drenthe. De grotere provincies Drenthe krijgt dan Groningen als hoofdplaats. Met deze blauwdruk komt de Groep fan Auwerk, die zich inzet voor behoud van de Friese cultuur

Lês fierder foar beide sikjes >>

---

April 2010

---

Nieuwe actiegroep strijdt voor Fries in kerk, 24-04-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant – De Friese taal moet veel vaker dan nu klinken van de kansels in de Friese kerken. Dat is, in het kort, de boodschap die de actiegroep De Nije Foka vannacht op de deuren van circa twintig kerken in Sneek, Heerenveen en Drachten heeft geplakt. Lês fierder >>

Klik op: DNF-God ferstiet wol Frysk!, 230410.pdf om it pamflet fan De Nije Foka te iepenjen.

---

‘Friese taal volwaardig in peuterspeelzalen’, 20-04-2010 (A-OSF)

Nieuwsbrief - Senator Hendrik ten Hoeve van de Onafhankelijke Senaats-Fractie (OSF) heeft in de Eerste Kamer een gelijkwaardige positie bepleit van het Fries en het Nederlands in de Friese peuterspeelzalen. De vragen zijn mede namens D66 gesteld. De PvdA heeft zich hier in de Kamercommissie Onderwijs van 16 maart bij aangesloten. Het CDA heeft ook een vraag gesteld en er op gewezen dat ‘de Friese taal wettelijk is erkend en als voertaal gelijkwaardig is’. De partijen vormen tezamen een meerderheid in de Eerste Kamer. Lês fierder >>

---

Pleidooi voor meertalige opvoeding peuters, 16-04-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant – Het Fries en andere minderheidstalen hebben alle belang bij goede voorzieningen in kinderopvang en voorschoolse educatie. Een systematische aanpak werkt, zo vatte Alex Riemersma van Mercator de boodschap van deskundigen uit verschillende landen samen. Lês fierder >>

---

Maart 2010

---

Fries op school moet beter vastgelegd worden, 11-03-2010 (A-FD)

Friesch Dagblad – De kwaliteit van leerkrachten Fries moet beter. En het moet vastgelegd worden hoeveel uren Friese les op de rol staan in het basis- en voortgezet onderwijs. Dat is een van de aanbevelingen die de adviescommissie  van de Raad van Europa heeft gedaan aan de Nederlandse regering. Lês fierder >>

---

Pjutteboartersplak It Krobbehonk Boazum sertifisearre, 11-03-2010 (A-Ho)

Tongersdeitemiddei 11 maart is pjutteboartersplak It Krobbehonk oan de Pôlle 4a yn Boazum sertifisearre as twatalich pjutteboartersplak. De offisjele hanneling bestie út it útrikken fan it sertifikaat oan de liedsters Annet Kuijpers en Sjoukje Akkerman troch Tom Dykstra fan Itens, foarsitter fan de Feriening Frysk Underwiis (FFU). . Lês fierder >>

---

Oerienkomst taalbelied Súdwest-Fryslân. Fusiegemeenten stemmen gebruik Friese taal op elkaar af, 01-03-2010 (A-GSF)

De vijf fusiegemeenten gaan hun Fries taalbeleid op elkaar afstemmen. Dat is afgesproken met staatssecretaris Ank Bijleveld van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en met de provincie Fryslân. De vijf gemeenten willen een voorbeeld zijn voor een ambitieus gebruik van de Friese taal. De Frysktalige- en Hollânsktalige oerienkomsten dy’t sletten binne, kinne hjir oanklikt wurde. Lês fierder >>

---

Febrewaris 2010

---

De meeste talen staan op punt van uitsterven, 20-02-2010 (A-FD)

Friesch Dagblad – Wereldwijd worden nog circa 6700 talen gesproken, maar bijna de helft daarvan wordt door slechts 0,2 procent van de mensen gesproken en dreigt te verdwijnen. Bijna 80 procent van de wereld spreekt gezamenlijk maar 83 talen. Lês fierder >>

---

Fries in de Grondwet is nog maar een eerste stap, 16-02-2010 (A-FD)

Friesch Dagblad - Fryske Akademy-directeur Reinier Salverda stelt dat er meer nodig is dan een bepaling in de Grondwet. Hij schreef met enkele andere vertegenwoordigers van de Friese cultuur, o.a. de FFU,  in 2008 een ‘aanvalsplan’ voor het Fries, waarin die grondwettelijke erkenning nog maar stap één is. Lês fierder >>

---

Friese taal komt in de Grondwet, 13/16-02-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant – De Friese taal wordt, naast het Nederlands, opgenomen in de Grondwet. Dat heeft de ministerraad besloten op voorstel van minister Guusje ter Horst van binnenlandse zaken. In de Grondwet komt te staan dat Nederlands de officiële taal is en dat de wet regels stelt omtrent het Fries in het verkeer met de overheid. De Leeuwarder Courant geeft enkele dagen later hoofdredactioneel commentaar. Lês fierder >>

---

Meertalige leest sneller, 06-02-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant – Wat gebeurt er in het brein van mensen die meer dan één taal beheersen? Onderzoekers van de vakgroep Experimentele Psychologie van de Universiteit Gent proberen daar een vinger achter te krijgen. Wat blijkt: meertaligen lezen sneller in hun moedertaal, maar spreken die juist weer langzamer. Lês fierder >>

---

Jannewaris 2010

---

It Frysk: tusken mylpeal en jan-poepsplak, 19-01-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant – By syn ôfskie as LC-redakteur (DÛBELDWERS, 29-01-2010) helle Pieter de Groot ûnder mear in winsk út it Oanfalsplan fan de FFU (en oaren) oan om de beide deiblêden (folle) mear te ferfryskjen. Dat soe in net te kearen fallyt fan de krante ta gefolch hawwe kinne, tinkt De Groot. Lês fierder >>

---

Om de wille fan it Frysk, 22-01-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant – Dat it it Skriuwersboun net slagget om folle mear minsken oan it Frysk skriuwen en lêzen te krijen, is de skuld fan dat ‘ferrekte’ûnderwiis, seit Pieter de Groot yn syn ‘DWERS’ (22-01-2010). Dat hat de Friezen analfabeten yn har eigen taal makke. In kulturele boppelaach wol it trijetalich ûnderwiis en sjocht Fryslân as in ideaal labaratoarium foar meartaligens. Dy elite hat wol de kennis, mar net de macht. Der gappet in te grut gat tusken de akademyske tinktank en de sljochtwei Friezen dy’t it hjir fertsjinje moatte en foar wa’t hiel oare belangen de trochslach jouwe. Lês fierder >>

---

Eerste school meertalig voortgezet onderwijs in Burgum, 19-01-2010 (A-LC)

Nijsbrief provinsje Fryslân/Leeuwarder Courant - Christelijke Scholengemeenschap Liudger in Burgum start met ingang van het volgende cursusjaar een pilot in Fryslân met meertalig (Nederlands, Fries en Engels) voortgezet onderwijs. Locatie Burgum van de CSG Liudger is de eerste school in de provincie die deze mogelijkheid aanbiedt aan leerlingen van een havo/vwo-stream. Lês fierder >>

---

Drietalig onderwijs op Liudger in Burgum, 15-01-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant – De Burgumer vestiging van CGS Liudger begint als eerste middelbare school met meertalige onderwijs in het Nederlands, Fries en Engels. Na de zomervakantie kunnen brugklassers in de afdeling havo/vwo kiezen voor deze variant. Lês fierder >>

---

Friese werkgevers willen graag Friestalige mbo’ers, 08-01-2010 (A-FD)

Friesch Dagblad -  Als Friese werkgevers de keuze hebben, dan geven ze de voorkeur aan personeel op mbo-niveau dat Fries verstaat en spreekt. Dat is de uitkomst van een onderzoek door de provincie Fryslân, waaraan 5600 bedrijven hebben meegewerkt. Lês fierder >>

---

Meer aandacht Friese taal goed voor beroepsopleiding, 08-01-2010 (A-LC)

Leeuwarder Courant – Het Fries verdient veel meer aandacht in het middelbaar beroepsonderwijs. Tot die eensgezinde conclusie kwamen gisteren in het provinciehuis in Leeuwarden vertegenwoordigers van onderwijs en bedrijfsleven, bij de presentatie van een onderzoek naar het gebruik van de taal in bedrijven en instellingen. Lês fierder >>

---